‘Yabancı’ Kadına Yansıtılan Eril ya da Toplumsal Bilinç Akışı

Kadınların (ama aynı zamanda çocukların ve son günlerde ne yazık ki çokça duyduğumuz ve içimizi acıtan biçimde hayvanların) işte, evde ve sokakta tanıdıkları, tanımadıkları, kendilerinden yetki bakımından ya da fiziksel olarak daha güçlü erkeklerce fiziksel saldırıya uğramaları yaygın ve önemli bir sorun olarak önümüzde duruyor. Bu fiziksel dayatmalar kimi zaman hemen yanı başımızda ya da doğrudan kendimize yönelik… Bununla ilgili çokça yazılıp çiziliyor ve kadın örgütleri başta olmak üzere bu konuda duyarlı olup, etkin olarak çalışmalar yapan bir kesim var. Öte yandan, son günlerde dikkatimi çeken, yine kadına yönelik başka bir tür sataşma (taciz) daha var ve bu beni en az diğeri kadar rahatsız ediyor, her ne kadar ilkiyle ilgili Batı ve Doğu’nun gelişmiş ülkelerindeki kurumlarda cinsel taciz ofisleri kurularak bu konunun kurumsal bir şiddet aracına çevrilmesi ile ilgili endişelerim saklı olsa da.

Kısa bir ticari ya da iş ilişkisi sırasında sizinle havadan sudan sohbet etmeye başlayıp, sonra kadınlarla ilgili olanca geri kafalı düşüncesini size toplumsal huzur, sağlık, ahlak, gelenek, vb. adına boca eden ve kendisini onaylamanızı bekleyen, tanımadığınız, yaşça sizden büyük olan adamlar… Örneğin, Ankara AŞTİ’den taksisine bindiğiniz bir taksici genç kızların giyim kuşamını, sokaktaki tavırlarını “geleneklerimize aykırı” bularak, size bu konuda yakınma yetkisini kendinde görebiliyor. Ya da bir dilekçe için imzanızı almaya gelen bir odacı hazır sizi bulmuşken, memleketinde gece gündüz demeden çalışıp didinen kocalarını aldatan yeni gelinler öyküsü üzerinden, bundan duyduğu rahatsızlığı dile getirip, size sözde danışabiliyor. Böyle provokasyonlara gelmiyorum, ama bu hak etmediğim, çağırmadığım, kısaca etkisinde (maruz) bırakıldığım (her kadın gibi) gerici bilinçaltı sağanaklarından rahatsız olmadığım anlamına gelmez.

Bu yaşı geçkin adamlara gerçekte şöyle demek istiyorum: Kadınlardan size ne? Ne giydiklerinden, ne yapıp ettiklerinden, eşleriyle nasıl geçindiklerinden, sokakta nasıl davrandıklarından size ne? Neden kadınlardan bu kadar korkuyor ve onlar üzerinde kamusal ve özel alanda fiziksel varlığınızla, ezici sözlerinizle otorite kurmaya (ya da var olanı sürdürmeye) çalışıyorsunuz? Neden bu kadar korkuyorsunuz? Kişisel olarak, belli giyim, davranış tarzlarını beğenmeyebilir, insanlara yakıştıramayabiliriz, ama söz söyleme hakkı başka bir şeydir. Hiçbir kadın tanımadım ki erkeklerin giyim kuşamına laf etsin, karışsın (hayvancıklara işkence edenler de genelde erkek sanıyorum; bir ilgisi olmalı). Sıradan adamın otorite, yetki alanı ise, hep kadın bedeni olageldi. Ayrıca, eril insan kendini doğanın en harika ve üstün ve bu nedenle de doğaya egemen olması gereken yaratığı sayageldi. Yoksa, ben de galiba yeni tutucu genç erkek modası olan, dar, kısa pantolon altına babet çoraplı ya da çorapsız klasik ayakkabı, sakal ve üstüne de modern bir saç kesimi birleşimini zevksiz ve çelişkiler içinde bulabilirim, ama bu kimseyi bağlamaz.

Bunun gibi uç boyutlara varmayan, daha dolaylı anlatımlar, uyarılar, istekler de olabiliyor. Denize girmek için “daha rahat edersiniz,” denilerek, kadınlar plajının önerilmesi, apartman yönetimi işleri için kadın kiracılarla kadın yöneticinin iletişim kurmasının önerilmesi gibi. Kadın şoförlerle ilgili kaba yorumları saymıyorum bile. Sonuç olarak, tanımadıkları kadınları bile gerici düşüncelerinin çöp tenekesi olarak gören erkeklerin varlığı ve günden güne gemi azıya alması, bunun gerisinde yatan başlıca etkenlerin yanı sıra, buna ayak uyduran kadınların payı, kısacası toplumsal tutuculaşmanın gündelik yaşamın en ufak girintilerine kadar sızması ve söylemde, eylemde taşkınlara yol açması saptanması ve irdelenmesi gereken toplumsal bir durum olarak var.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.